Zoek naar een freediving-app en u vindt timers, ademhalingsapps, tabelgeneratoren en apps bij duikcomputers, die allemaal beloven uw adem langer te laten inhouden. Veel ervan zijn prima. Het probleem is dat ze verschillende problemen oplossen, en de app die u kiest bepaalt maandenlang hoe u traint.

Deze gids is geschreven voor wie statische apneu op het droge traint, alleen of tussen zwembadtrainingen door, en een hulpmiddel zoekt dat een echte methode ondersteunt. Hij noemt de criteria die ertoe doen, legt uit waarom, en vertelt waar u bij elk criterium op let.

i
Transparantie

Anima Apnea is onze app, en ik ben de oprichter. Om deze gids nuttig en niet commercieel te houden, beoordeelt of rangschikt hij geen andere apps bij naam. Hij beschrijft soorten hulpmiddelen en geeft u criteria die u op elk ervan kunt toepassen, ook op de onze. Het deel over Anima noemt wat de app wel en niet doet.

10
criteria om te controleren voordat u kiest
4
grote soorten apneu-apps
1 week
echte sessies om een app eerlijk te beoordelen

Vier soorten apps, vier verschillende taken

Weet eerst welk soort app u voor u hebt, voordat u functies vergelijkt. Elk soort is ergens goed in, en geen enkele doet alles.

Soorten apps en waarvoor ze gemaakt zijn
SoortMeestal goed inGebruikelijke tekortkomingen
Eenvoudige timersEén apneu timen, snel en gratisGeen tabellen, weinig geschiedenis, geen contractiegegevens
Tabel-appsCO2- en O2-tabellen met getimede rondes en signalenSjablonen niet altijd gekoppeld aan uw record
AdemhalingsappsBegeleide langzame ademhaling en ontspanningNiet ontworpen rond ademinhoudtraining
Apneumodi van duikcomputersDiepte, duiktijd en oppervlakte-intervallen in het water vastleggenGeen coach voor droogtraining; in het water is een buddy nodig

Traint u vooral op het droge, dan zit de trainingswaarde in de tweede categorie. Een ademhalingsapp is een goede aanvulling, en een duikcomputer is het juiste hulpmiddel zodra u met een buddy en een afgeronde cursus in open water duikt. De rest van deze gids richt zich op statische droogtraining.

De tien criteria die ertoe doen

Niet elk criterium weegt even zwaar. Het schema hieronder groepeert ze: de eerste kolom bepaalt of een app überhaupt een echte methode kan dragen, de tweede maakt de training maandenlang vol te houden, en de derde beschermt uw gegevens en uw portemonnee.

Een checklist in drie niveaus Onmisbaar Houdt de training vol Praktisch
Onmisbaar Houdt de training vol Praktisch Veiligheidsinformatie Tabellen vanuit uw record Geluids- en trilsignalen Contracties registreren Ademhalingspatronen Plannen en opbouw Leesbare statistieken Offline gebruik Privacy en synchronisatie Helder prijsmodel Mist een app een onmisbaar criterium, dan is het een timer, wat hij verder ook biedt
Figuur 1. De tien criteria, gegroepeerd naar belang voor statische droogtraining. De linkerkolom is niet onderhandelbaar; de rechterkolom hangt af van uw situatie.
Criteria, waarom ze ertoe doen en waar u op let
CriteriumWaarom het ertoe doetWaar u op let
Tabellen genererenEen tabel moet bij uw huidige niveau passen om de juiste prikkel te gevenApneu- en hersteltijden berekend vanuit uw record, en aanpasbaar
Contracties registrerenDe eerste contractie is een gevoelige maat voor CO₂-tolerantieMarkeren met één tik tijdens de apneu, tijdstip van de eerste contractie opgeslagen
Geluids- en trilsignalenNaar een scherm kijken houdt u alert en gespannenAftellen en rondesignalen die u met gesloten ogen kunt volgen
AdemhalingspatronenRustig, langzaam ademen voor een apneu bereidt de ontspanning voorMeerdere begeleide patronen, eigen tijden, een breathe-up voor de apneus
Plannen en opbouwZonder structuur stagneert men of traint men te veelMeerweekse plannen met rustdagen en ingeplande hertests
StatistiekenVooruitgang in apneu is traag en makkelijk te missenGeschiedenis per dag, week en maand, niet alleen een beste tijd
Offline gebruikU traint waar u kunt liggen, niet waar bereik isBasistimers die geen verbinding nodig hebben
Privacy en synchronisatieUw trainingsgeschiedenis is persoonlijke dataGebruik zonder account; synchronisatie alleen als u daarvoor kiest
PrijsmodelEen betaalmuur op de verkeerde plek houdt uw geschiedenis gegijzeldEen bruikbare gratis versie; duidelijkheid over wat betaald is
VeiligheidsinformatieAdeminhoudtraining kan tot een blackout leidenDuidelijke regels: droog en liggend, geen hyperventilatie, nooit alleen in het water

Contracties: de maatstaf die de meeste apps negeren

Een statische apneu heeft een makkelijke fase en een worstelfase, gescheiden door het fysiologische breekpunt: de eerste onwillekeurige contractie van het middenrif1. Komt die eerste contractie bij dezelfde apneutijd later, dan verbetert uw tolerantie voor koolstofdioxide, ook als uw maximum nog niet is veranderd. Contracties zijn op zich geen gevarensignaal; bij getrainde apneuduikers gaan ze zelfs samen met een betere zuurstofvoorziening van de hersenen tijdens de worstelfase2. Een app die alleen de totale tijd vastlegt, gooit die informatie weg. De gids over contracties bij apneu legt uit hoe u ze leest.

Signalen die u met gesloten ogen kunt volgen

Bij statische apneu draait alles om ontspanning. Moet u op het scherm kijken om te weten wanneer de volgende apneu begint, dan blijft u alert en licht gespannen. Goede apps kondigen begin en einde van elke fase aan met geluid en trilling, zodat u stil kunt blijven liggen, met gesloten ogen, en de tabel gewoon kunt laten lopen.

Ademwerk, maar dan goed

Langzaam ademen met een lange uitademing gaat samen met rustiger fysiologische en psychologische toestanden3, en daarom zijn begeleide patronen de moeite waard. Wat u niet wilt, is een app die freediving vermengt met snel, geforceerd ademen voor de apneus. Dat is hyperventilatie: het stelt de ademprikkel uit zonder noemenswaardig zuurstof toe te voegen4. Welke patronen wel helpen, leest u in de gids over ademhalingstechnieken.

Wat ‘tabellen genereren’ echt zou moeten betekenen

Veel apps bieden een CO2-tabel voor beginners, gevorderden en experts. Dat is beter dan niets, maar een vast sjabloon kan niet weten dat uw record 2:15 is en geen 3:30. Een te makkelijke tabel geeft geen prikkel; een te zware maakt van elke sessie een gevecht en leert u spanning aan.

Echt tabellen genereren begint bij uw persoonlijk record en leidt daar elk getal van af. Bij een CO2-tabel houdt een gangbare opbouw de apneu op ongeveer de helft van uw record en wordt het herstel elke ronde 15 seconden korter. Verschuif de schuifregelaar hieronder om te zien hoe de hele sessie verandert met het record.

CO2-tabelcalculator
Sleep om uw persoonlijk record statische apneu in te stellen
3:00
1:30Vaste apneu
2:00 → 0:15Herstel
≈ 21 minTotale duur

Dezelfde regels als de aangepaste tabellen in de app Anima Apnea: apneu op 50% van uw record en eerste herstel op twee derde ervan maar nooit onder 2:00, afgerond op 15 s, daarna −15 s per ronde (minimaal 15 s).

Berekende tabel voor een record van 2:00 Herstel Apneu
Figuur 2. Dezelfde regels toegepast op een record van 2:00 geven een apneu van 1:00 en een herstel dat begint bij het minimum van 2:00 en eindigt bij 0:15. Een vast sjabloon ‘gevorderd’, gemaakt voor iemand met 3:00, zou van deze persoon apneus van 1:30 vragen, driekwart van het maximum. Een beginner kan na 6 rondes stoppen.

Controleer bij het beoordelen van een app drie dingen. Vraagt hij naar uw record, of laat hij u dat vastleggen met een getimede poging? Kunt u het resultaat aanpassen als een ronde te zwaar is? En kunt u ook een O2-tabel maken, met vast herstel en oplopende apneus? De gids over de CO2-tabel legt de opbouw in detail uit, voor als u de getallen van een app liever zelf narekent.

Veiligheidsinformatie is een functie

Een app die ademinhouden begeleidt, neemt een verantwoordelijkheid op zich. Bewustzijnsverlies door zuurstoftekort kan zonder waarschuwing optreden en is in het water binnen enkele ogenblikken dodelijk. Hoe een app hierover praat, zegt veel over de vraag of hij is gemaakt door mensen die zelf trainen.

!
Alarmsignalen in elke apneu-app

Aanmoedigen tot snel of geforceerd ademen voor de apneus, apneus in bad of staand voorstellen, maximale pogingen presenteren als dagelijkse training, of suggereren dat de app trainen in het water zonder buddy veilig maakt. Droogtraining doet u liggend of zittend, en niets vervangt een getrainde buddy in het water.

  • Hyperventileer nooit voor een apneu, wat een ademhalingsoefening in een app ook voorstelt.
  • Stop bij duizeligheid, tintelingen in handen of lippen, veranderingen in het zicht of iets anders ongewoons.
  • Train nooit tijdens het autorijden, in bad of op een plek waar een blackout gevaarlijk zou zijn.
  • Raadpleeg eerst een arts als u een hart- of longaandoening of epilepsie hebt, of zwanger bent.

Waar Anima Apnea past, en waar niet

Toegepast op onze eigen app levert de checklist het volgende beeld op. Alles hieronder kunt u in de app zelf controleren.

  • Timer voor statische apneu met één tik per contractie. Het tijdstip van uw eerste contractie wordt vastgelegd, samen met persoonlijke records en een sessiegeschiedenis.
  • Tabellen aangepast aan uw record. De CO2-tabel volgt de regels van de calculator hierboven, over 8 rondes. De O2-tabel houdt een vast herstel van 2:00 aan terwijl de apneus langer worden. Apneutijden, herstel en aantal rondes zijn allemaal aanpasbaar.
  • Geluids- en trilsignalen tijdens de sessies, zodat u uw ogen gesloten kunt houden.
  • Begeleide ademhaling: buikademhaling (4 s in, 8 s uit), box breathing (4-4-4-4), 4-7-8 en eigen patronen, plus een breathe-up voor de apneus.
  • Plannen van 4 weken met 3 tot 6 sessies per week en recordpogingen aan het eind van week 2 en 4.
  • Statistieken en grafieken per dag, week en maand voor apneus, tabellen en contracties, met reeksen, dagelijkse herinneringen en een widget voor het beginscherm.
  • Privacy: de app werkt zonder account. Inloggen met Apple of Google is optioneel en dient alleen voor synchronisatie via de cloud.
  • Prijsmodel: gratis te downloaden; een deel van de personalisatie hoort bij Premium.

Wat de app niet doet, is net zo belangrijk. Het is een app alleen voor iPhone, zonder Android-versie en zonder begeleidende app voor wearables. Hij gebruikt geen sensoren en meet dus geen hartslag of zuurstofverzadiging van het bloed. Hij is gemaakt voor statische droogtraining, niet om duiken in het water vast te leggen. Is een van die punten voor u onmisbaar, dan bent u beter af met een ander soort hulpmiddel.

De beste app is de app die u drie keer per week laat gaan liggen, ogen dicht, met een tabel die past bij waar u werkelijk staat.

Kiezen in één week

Functielijsten zeggen maar zoveel. De echte test is een week normaal trainen. Hier is een eenvoudig protocol om elke app te beoordelen, ook de onze.

  1. Dag 1: bepaal uw uitgangspuntMeet uw persoonlijk record veilig, liggend, na een paar minuten rustig ademen. Let erop of de app dat makkelijk maakt en het opslaat. De gids over uw persoonlijk record meten beschrijft de methode.
  2. Dag 2: doe een CO2-tabelControleer of de tabel vanuit uw record wordt opgebouwd, of de signalen met gesloten ogen duidelijk zijn en of u contracties kunt markeren zonder uw concentratie te verliezen.
  3. Dag 4: probeer de ademhalingsfunctiesGebruik een langzaam patroon voor een korte sessie. Let erop of de tijden instelbaar zijn en of de begeleiding rust uitstraalt.
  4. Dag 6: doe een tweede tabel en bekijk de geschiedenisKunt u beide sessies vergelijken, inclusief het tijdstip van de eerste contractie? Zo niet, dan laat de app u later ook geen vooruitgang zien.
  5. Dag 7: controleer de saaie dingenWat is gratis, wat is betaald, is een account verplicht, en kunt u de app maanden aan gegevens toevertrouwen?

Bent u net begonnen, dan helpt het meer dan welke functie ook om de gekozen app te combineren met een gestructureerd blok. Het programma van 4 weken voor beginners geeft u er een, dag voor dag.

Veelgestelde vragen

Heb ik een app nodig om statische apneu te trainen?

Nee. Een stopwatch, een potlood en een uitgeprinte tabel zijn genoeg om te beginnen. Een app wordt nuttig wanneer die drempels wegneemt: tabellen opbouwen vanuit uw record, elke ronde timen met signalen zodat u uw ogen kunt sluiten, en een geschiedenis bijhouden waar u echt van leert.

Is een gratis app goed genoeg?

Vaak wel. Waar het om gaat, is of u met de gratis versie apneus kunt timen, een tabel op basis van uw record kunt doen en uw geschiedenis kunt bewaren. Kijk wat er achter de betaalmuur zit voordat u weken aan gegevens in een app steekt.

Kan een app een freedivingcursus of een buddy vervangen?

Nee. Een app kan droogtraining op het land structureren. Alles wat u in het water doet, vraagt om een getrainde buddy die op u let, en een gecertificeerde cursus is de juiste manier om techniek en redding in het water te leren.

Werkt Anima Apnea op Android of meet het de hartslag?

Nee. Anima Apnea is een iPhone-app. De app gebruikt geen sensoren en meet geen hartslag of zuurstofverzadiging van het bloed. De app timet uw apneus en tabellen, legt de contracties vast die u aantikt en volgt uw voortgang.

Moet ik van app wisselen als de mijne al werkt?

Waarschijnlijk niet. Als u met uw huidige app regelmatig en veilig traint, is die regelmaat meer waard dan welke functie ook. Wissel alleen als een ontbrekend criterium uw training echt tegenhoudt.

Leg Anima Apnea langs deze checklist

Tabellen vanuit uw record, geluids- en trilsignalen, contracties registreren met één tik en plannen van 4 weken. Gratis te downloaden op iPhone, geen account nodig.

Gratis downloaden

Bronnen

  1. Lindholm P, Lundgren CEG. The physiology and pathophysiology of human breath-hold diving. Journal of Applied Physiology, 2009.
  2. Dujic Z et al. Involuntary breathing movements improve cerebral oxygenation during apnea struggle phase in elite divers. Journal of Applied Physiology, 2009.
  3. Zaccaro A et al. How breath-control can change your life: a systematic review on psycho-physiological correlates of slow breathing. Frontiers in Human Neuroscience, 2018.
  4. Craig AB Jr. Causes of loss of consciousness during underwater swimming. Journal of Applied Physiology, 1961.
LM
Lucas Massoni

Maker van Anima Apnea, de trainingsapp voor statische apneu. Hij schrijft over methode, fysiologie en veiligheid bij ademinhoudtraining.